Sınıf Kurallarının Birlikte Belirlenmesi

Bu etkinlikte katılımcı ve barışçıl bir sınıf ortamında "Dört Adım" yönteminden faydalanarak dönem başında sınıf kurallarını nasıl belirlenebileceği anlatılmıştır.
--
Bu içerik Lewis Derin Demokrasi metodolojisini temel alan Daha Demokratik Sınıflar projesi kapsamında oluşturulmuştur. Detaylı bilgi için tıklayın.

PaylaşTweetKaydet

Etkinlik TürüSınıf İçi Tartışma Çalışma ŞekliTüm Sınıf
Toplam Süre40 dakika

Malzemeler
 -

Adımlar
1

Öğretmen sınıfta çember şeklinde bir oturma düzeni oluşturur ve çemberdeki herkesin birbirinin yüzünü kolaylıkla görebileceği şekilde oturmasını sağlar. Öğretmen de öğrencilerle aynı seviyede oturmaya özen gösterir.

2

Öğretmen açılış konuşması yaparak öğrencileri sürece hazırlar. “Bu öğretim yılında birlikte vakit geçireceğiz. Birlikte öğrendiğimiz bu ortamı yine birlikte inşa edeceğiz. Bu sebeple hepimizin fikirlerini duymaya ve herkesin sorumluluklarının farkında olduğu bir ortama ihtiyacımız var.”

3

Daha sonra öğretmen “Bu sınıfta nasıl hissetmek istersin?” ve “Birlikte nasıl ortam istiyoruz?” sorularını yöneltir ve tüm öğrencilerin fikirlerini sözlü ifade etmesine ortam sağlar.

4

Öğretmen "Bu duyguları ve ihtiyaçları karşılamak için öğrenme ortamında ne gibi sorumluluklarımız var?" sorusunu yöneltir. Bu süreçte öğrencileri akıllarına gelen her şeyi özgürce söylemeleri konusunda cesaretlendirir.

5

Öğrencilerin söylediklerini herkesin görebileceği bir yere yazar. Öğretmenin hiçbir söyleneni kaçırmadan yazması önemlidir. Bir fikri yazmak için herkesin onaylaması gerekmemektedir. Bir kişi bile söylese anlamlıdır. Bu süreçte oylama yapılmaz.

6

Öğrencilerden beklenmedik cevaplar gelebilir. Örneğin; “Tüm dersleri bahçede yapalım.” gibi. Bu tarz cevaplar geldiğinde tıpkı diğer cevaplar gibi tepki vermeden yazılmalıdır.

7

Bu tarz bir cevap gelmediği durumda öğretmen bir tanesini önerir ve “Bu fikre katılan var mı?” sorusunu yöneltir. Öğretmenin alternatif cevabından sonra öğrencilerden de bu tarz cevaplar gelebilir. Bu aşama alternatif cevapları arttırma çabasıdır. Böylece tüm fikirlerin özgürce söylendiği bir güven ortamı oluşur.

8

Alternatif cevaplar da listeye eklendikten sonra öğretmen ve öğrenciler “Uygulanabilir/Uygulanamaz” değerlendirmesi yaparak listedeki uygulanması mümkün olmayanları listeden kaldırabilir ya da daha uygulanabilir hale gelmesini sağlayabilir.

9

Uygulanabilir kurallar belirlendikten sonra öğretmen bu kuralları öğrencilere sesli bir şekilde okur ve öğrencilerden kurala uyacaklarına dair el kaldırmalarını ister. Öğretmen de oylama dahil olur.

10

Herhangi bir kuralda anlaşmazlık çıkarsa münazara aşamasına geçilebilir. Bu aşama şu şekilde gerçekleşir:

11

1. Aşama: Öğrencilerin bir fikir hakkında her iki tarafı da düşünmesi sağlanır.. Önce “...... olmalı, çünkü .....” kalıbı üzerinden hemen herkesin katılım sağlaması için ortam sağlanır (Örneğin, Dersleri bahçede yapma kuralı olmalı çünkü eğlenceli olur). İkinci turda ise “....... olmamalı, çünkü....” kalıbını kullanarak herkesin konuyu diğer açıdan değerlendirmesi ve paylaşım yapması sağlanır (Örneğin, Dersleri bahçede yapma kuralı olmamalı çünkü soğuk günlerde üşürüz). Bu aşama görüşleri kişilerden bağımsız hale getirme aşamasıdır. Bu sebeple kolaylaştırıcı olarak öğretmen de her iki taraftan fikirlerini dile getirir. Öğrencilerin, başkalarının fikirlerine anlık karşı çıkmalarına engel olur. Öğrenciler gerekirse bir kaç tur söz alabilir.

12

2. Aşama: “Dile getirilenler arasında en önemli fikirleri nelerdi?” sorusunu sorulur ve bunlar herkesin görebileceği bir yerde listelenir.

13

3. Aşama: Sadece en önemli fikirlere bakarak konu ile ilgili nasıl bir alternatif karar alınabileceği sorulur. Bu adımda sunulan kararlar oylanır.

14

Herhangi bir karara itiraz eden olursa, varolan itirazı duymak ve anlaşmaya dahil etmek önemlidir. Öğretmen itirazı olan kişiye çoğunluğun bu kuralı kabul ettiğini, bu nedenle kuralın geçerli olacağını ifade eder. Bununla birlikte onun da bu kurala uymak için neye ihtiyacı olduğunu sorar. İtiraz eden öğrencinin görüşünü anlaşmaya ekler. Böylece anlaşma tamamlanmış olur.

15

Kararlar konusunda netleştikten sonra tüm kararların yazılı/resmedilmiş olduğu bi döküman oluşturulur. Bu çalışmaya öğrencilerle birlikte isim verilir, “sınıf sözleşmesi", "sosyal kontrat", "sınıf kontratı", "sınıf kuralları", "sorumluluklarımız" gibi. İsim netleştikten sonra sınıfta herkesin görebileceği bir yere asılabilir.

16

Bu süreçten bir hafta sonra öğretmen hazırlanan listeyi sınıfça tekrar gözden geçirmek için yeniden çember yapabilir. Öğrenciler hangi kararların uygulanabilir olduğuna ve neleri değiştirmeye ihtiyaç duyduklarına dair paylaşım yaptıktan sonra gerektiğinde birlikte listenin ikinci versiyonu hazırlanır.

17

Dönem içerisinde liste ara ara değerlendirilerek ekleme ve çıkarmalar yapılabilir.

KategoriSınıfEtiketler
Puan

Malzemeler

Malzemeler
 -

Yönergeler

Adımlar
1

Öğretmen sınıfta çember şeklinde bir oturma düzeni oluşturur ve çemberdeki herkesin birbirinin yüzünü kolaylıkla görebileceği şekilde oturmasını sağlar. Öğretmen de öğrencilerle aynı seviyede oturmaya özen gösterir.

2

Öğretmen açılış konuşması yaparak öğrencileri sürece hazırlar. “Bu öğretim yılında birlikte vakit geçireceğiz. Birlikte öğrendiğimiz bu ortamı yine birlikte inşa edeceğiz. Bu sebeple hepimizin fikirlerini duymaya ve herkesin sorumluluklarının farkında olduğu bir ortama ihtiyacımız var.”

3

Daha sonra öğretmen “Bu sınıfta nasıl hissetmek istersin?” ve “Birlikte nasıl ortam istiyoruz?” sorularını yöneltir ve tüm öğrencilerin fikirlerini sözlü ifade etmesine ortam sağlar.

4

Öğretmen "Bu duyguları ve ihtiyaçları karşılamak için öğrenme ortamında ne gibi sorumluluklarımız var?" sorusunu yöneltir. Bu süreçte öğrencileri akıllarına gelen her şeyi özgürce söylemeleri konusunda cesaretlendirir.

5

Öğrencilerin söylediklerini herkesin görebileceği bir yere yazar. Öğretmenin hiçbir söyleneni kaçırmadan yazması önemlidir. Bir fikri yazmak için herkesin onaylaması gerekmemektedir. Bir kişi bile söylese anlamlıdır. Bu süreçte oylama yapılmaz.

6

Öğrencilerden beklenmedik cevaplar gelebilir. Örneğin; “Tüm dersleri bahçede yapalım.” gibi. Bu tarz cevaplar geldiğinde tıpkı diğer cevaplar gibi tepki vermeden yazılmalıdır.

7

Bu tarz bir cevap gelmediği durumda öğretmen bir tanesini önerir ve “Bu fikre katılan var mı?” sorusunu yöneltir. Öğretmenin alternatif cevabından sonra öğrencilerden de bu tarz cevaplar gelebilir. Bu aşama alternatif cevapları arttırma çabasıdır. Böylece tüm fikirlerin özgürce söylendiği bir güven ortamı oluşur.

8

Alternatif cevaplar da listeye eklendikten sonra öğretmen ve öğrenciler “Uygulanabilir/Uygulanamaz” değerlendirmesi yaparak listedeki uygulanması mümkün olmayanları listeden kaldırabilir ya da daha uygulanabilir hale gelmesini sağlayabilir.

9

Uygulanabilir kurallar belirlendikten sonra öğretmen bu kuralları öğrencilere sesli bir şekilde okur ve öğrencilerden kurala uyacaklarına dair el kaldırmalarını ister. Öğretmen de oylama dahil olur.

10

Herhangi bir kuralda anlaşmazlık çıkarsa münazara aşamasına geçilebilir. Bu aşama şu şekilde gerçekleşir:

11

1. Aşama: Öğrencilerin bir fikir hakkında her iki tarafı da düşünmesi sağlanır.. Önce “...... olmalı, çünkü .....” kalıbı üzerinden hemen herkesin katılım sağlaması için ortam sağlanır (Örneğin, Dersleri bahçede yapma kuralı olmalı çünkü eğlenceli olur). İkinci turda ise “....... olmamalı, çünkü....” kalıbını kullanarak herkesin konuyu diğer açıdan değerlendirmesi ve paylaşım yapması sağlanır (Örneğin, Dersleri bahçede yapma kuralı olmamalı çünkü soğuk günlerde üşürüz). Bu aşama görüşleri kişilerden bağımsız hale getirme aşamasıdır. Bu sebeple kolaylaştırıcı olarak öğretmen de her iki taraftan fikirlerini dile getirir. Öğrencilerin, başkalarının fikirlerine anlık karşı çıkmalarına engel olur. Öğrenciler gerekirse bir kaç tur söz alabilir.

12

2. Aşama: “Dile getirilenler arasında en önemli fikirleri nelerdi?” sorusunu sorulur ve bunlar herkesin görebileceği bir yerde listelenir.

13

3. Aşama: Sadece en önemli fikirlere bakarak konu ile ilgili nasıl bir alternatif karar alınabileceği sorulur. Bu adımda sunulan kararlar oylanır.

14

Herhangi bir karara itiraz eden olursa, varolan itirazı duymak ve anlaşmaya dahil etmek önemlidir. Öğretmen itirazı olan kişiye çoğunluğun bu kuralı kabul ettiğini, bu nedenle kuralın geçerli olacağını ifade eder. Bununla birlikte onun da bu kurala uymak için neye ihtiyacı olduğunu sorar. İtiraz eden öğrencinin görüşünü anlaşmaya ekler. Böylece anlaşma tamamlanmış olur.

15

Kararlar konusunda netleştikten sonra tüm kararların yazılı/resmedilmiş olduğu bi döküman oluşturulur. Bu çalışmaya öğrencilerle birlikte isim verilir, “sınıf sözleşmesi", "sosyal kontrat", "sınıf kontratı", "sınıf kuralları", "sorumluluklarımız" gibi. İsim netleştikten sonra sınıfta herkesin görebileceği bir yere asılabilir.

16

Bu süreçten bir hafta sonra öğretmen hazırlanan listeyi sınıfça tekrar gözden geçirmek için yeniden çember yapabilir. Öğrenciler hangi kararların uygulanabilir olduğuna ve neleri değiştirmeye ihtiyaç duyduklarına dair paylaşım yaptıktan sonra gerektiğinde birlikte listenin ikinci versiyonu hazırlanır.

17

Dönem içerisinde liste ara ara değerlendirilerek ekleme ve çıkarmalar yapılabilir.

Sınıf Kurallarının Birlikte Belirlenmesi

Bir cevap yazın